Новости проекта
Хаю-хай, с вами Schools.by!
Система перешла на новый 2018/2019 учебный год
Голосование
Считаете ли вы, что вопрос финансовой грамотности актуален для современного школьника?
Всего 58 человек
Голосование
Родителям дошкольников: Какие гувернёрские услуги от нашего учреждения вы бы хотели получить?
Всего 44 человека

Статут дзяржаўнай установы адукацыі «Навучальна-педагагiчны комплекс Вензавецкі дзіцячы сад – сярэдняя школа»

Дата: 16 ноября 2017 в 07:59

                                              ЗАЦВЕРДЖАНА

рашэнне Дзятлаўскага раённага

                                                      выканаўчага камітэта

                                                            № ______ ад _______2016

Статут

дзяржаўнай установы адукацыі

«Навучальна-педагагiчны комплекс

Вензавецкі дзіцячы сад – сярэдняя школа»

аг.Вензавец, 2017

ЧАСТКА 1

АГУЛЬНЫЯ ПАЛАЖЭННІ

1. Гэты Статут дзяржаўнай установы адукацыі "Вучэбна-педагагічны комплекс Вензавецкага дзіцячы сад - сярэдняя школа" (далей - Статут) з'яўляецца новай рэдакцыяй Статута дзяржаўнай установы адукацыі "Вучэбна-педагагічны комплекс Вензавецкага дзіцячы сад - сярэдняя школа" (далей - Установа), зарэгістраваны ў Адзіным дзяржаўным рэгістры юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў за № 590846755 згодна Палажэння аб дзяржаўнай рэгістрацыі суб'ектаў гаспадарання, зацверджаным Дэкрэтам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 16 студзеня 2009 г. № 1 «Аб дзяржаўнай рэгістрацыі і ліквідацыі (спыненні дзейнасці) суб'ектаў гаспадарання» і іншымі актамі заканадаўства Рэспублікі Беларусь. 

2. Дзяржаўная ўстанова адукацыі "Вучэбна-педагагічны комплекс Вензавецкага дзіцячы сад-сярэдняя школа" створана ў адпаведнасці з рашэннем Дзятлаўскага выканаўчага камітэта ад 31 студзеня 2008 года № 26 «Аб стварэнні дзяржаўных устаноў адукацыі, зацвярджэнні статутаў». 

3. Установа адукацыі ажыццяўляе сваю дзейнасць у адпаведнасці з Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адукацыі, Палажэннем аб установе дашкольнай адукацыі, зацверджаным пастановай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 29 жніўня 2013 г. № 71 «Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у Пастанову Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 25 ліпеня 2011 № 150 », Палажэннем аб установе агульнай сярэдняй адукацыі, зацверджаным пастановай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 20 снежня 2011 г. № 283, іншымі актамі заканадаўства, рашэннямі заснавальніка і гэтым Статутам. 

4. Заснавальнікам установы з'яўляецца Дзятлаўскі раённы выканаўчы камітэт (далей - Заснавальнік), размешчаны па адрасе: 231471, г. Дзятлава, вул. Леніна, д. 18

5. Органам, упаўнаважаным кіраваць установай, з'яўляецца аддзел адукацыі, спорту і турызму Дзятлаўскага раённага выканаўчага камітэта (далей - Упаўнаважаны орган), размешчаны па адрасе: 231471, г. Дзятлава, вул. Чапаева, в. 18/1

6. Паўнамоцтвы ўласніка ў дачыненні да дзяржаўнай маёмасці, замацаванай за ўстановай адукацыi, ажыццяўляюць Дзятлаўскі раённы Савет дэпутатаў (далей - Уласнік), Заснавальнік ў межах, устаноўленых Уласнікам. 

7. Установа адукацыі з'яўляецца юрыдычнай асобай, мае ў аператыўным кіраванні адасобленую маёмасць, самастойны баланс, каштарыс, бягучы і іншыя рахункі ў банках, якія адкрываюцца ва ўстаноўленым заканадаўствам парадку, друк, штамп і бланкі дакументаў з выявай Дзяржаўнага герба Рэспублікі Беларусь, нясе самастойную адказнасць па сваіх абавязках, ад свайго імя набывае і ажыццяўляе маёмасныя і асабістыя немаёмасныя правы, выконвае абавязкі, з'яўляецца істцом і адказчыкам у судзе, фінансаў руется са сродкаў бюджэту на аснове бюджэтнага каштарысу. Установа адукацыі мае права ажыццяўляць у парадку, устаноўленым заканадаўствам і дадзеным Статутам, дзейнасць, якая прыносіць даходы (далей - пазабюджэтная дзейнасць). 

8. Тып установы адукацыі - установа агульнай сярэдняй адукацыі. 

Выгляд ўстановы адукацыі - вучэбна-педагагічны комплекс.

9. Від установы адукацыі можа быць зменены. 

10. Рашэнне аб змене віду ўстановы адукацыі прымаецца Заснавальнікам па ўласнай ініцыятыве або па ініцыятыве Установы адукацыі пры сукупнасці наступных умоў:

абгрунтавання неабходнасці змены віду ўстановы адукацыі; 

адпаведнасці ўстановы адукацыі крытэрам заяўляемага віду; 

ўзгаднення з Заснавальнікам. 

11. Дзяржаўны кантроль за забеспячэннем якасці адукацыі ажыццяўляецца Заснавальнікам, Упаўнаважаным органам і іншымі дзяржаўнымі органамі ў адпаведнасці з заканадаўствам Рэспублікі Беларусь. 

12. Поўнае найменне дзіцячага сада - сярэдняй школы:

Дзяржаўная ўстанова адукацыi «Навучальна-педагагiчны комплекс Вензавецкі дзіцячы сад - сярэдняя школа" на беларускай мове. 

Государственное учреждение образования «Учебно-педагогический комплекс Вензовецкий детский сад - средняя школа» на рускай мове.

Скарочаная:

на беларускай мове: Вензавецкі дзіцячы сад - сярэдняя школа; 

на рускай мове: Вензовецкий детский сад - средняя школа; 

13. Установа адукацыі адказвае па сваіх абавязацельствах якія знаходзяцца ў яе распараджэнні грашовымі сродкамі. Пры іх недастатковасці субсiдыярную адказнасць па яе абавязках нясе Уласнік. 

14. Установа адукацыі не мае права выступаць гарантам або паручыцелем трэціх асоб недзяржаўнай формы ўласнасці (у тым ліку долі (акцыі) у статутных фондах якіх знаходзяцца ў дзяржаўнай уласнасці) і фізічных асоб (у тым ліку індывідуальных прадпрымальнікаў) па выкананні гэтымі асобамі сваіх абавязкаў па ўзросту крэдытаў, прадастаўленых банкамі і нябанкаўскімі арганізацыямі. 

15. Ва Установе адукацыі не дапускаецца стварэнне і дзейнасць палітычных партый, іншых грамадскіх арганізацый, якія маюць палітычныя мэты, а таксама стварэнне і ананімная або іншая супярэчлівая заканадаўству дзейнасць рэлігійных арганізацый. 

16. Установа адукацыі ў пытаннях выхавання на падставе пісьмовых заяў навучэнцаў (законных прадстаўнікоў непаўналетніх навучэнцаў) у пазавучэбны час можа ўзаемадзейнічаць з зарэгістраванымі рэлігійнымі арганізацыямі з улікам іх уплыву на фарміраванне духоўных, культурных і дзяржаўных традыцый беларускага народа. 

17. Установа адукацыі мае права ажыццяўляць мiжнароднае супрацоўнiцтва ў адпаведнасцi з заканадаўствам Рэспублiкi Беларусь. 

18. Установа адукацыі можа быць абмежавана ў правах толькі ў выпадках і парадку, прадугледжаных заканадаўчымі актамі. 

19. Акрэдытацыя і пацвярджэнне акрэдытацыі Установы адукацыі ажыццяўляецца ў парадку, устаноўленым актамі заканадаўства Рэспублікі Беларусь. 

Парадак і перыядычнасць правядзення самакантролю за забеспячэннем якасці адукацыі вызначаюцца кіраўніком Установы адукацыі. 

Статыстычная справаздачнасць установы прадстаўляецца ў адпаведнасці з заканадаўствам Рэспублікі Беларусь. 

Установа адукацыі вядзе справаводства ў парадку, устаноўленым заканадаўствам Рэспублiкi Беларусь. 

20. Установа адукацыі можа ажыццяўляць віды дзейнасці, якія падлягаюць ліцэнзаванню ў адпаведнасці з Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 1 верасня 2010 г. № 450 "Аб ліцэнзаванні асобных відаў дзейнасці» толькі на падставе спецыяльнага дазволу (ліцэнзіі): ахоўная дзейнасць. 

21. Месца знаходжання ўстановы адукацыі: 231488, Рэспубліка Беларусь, Гродзенская вобласць, Дзятлаўскі раён, аграгарадок Вензавец вул. Цэнтральная д.1 б. 

ЧАСТКА 2

МЭТЫ, ПРАДМЕТ І ЗАДАЧЫ ДЗЕЙНАСЦІ ДЗІЦЯЧАГА САДА-СЯРЭДНЯЙ ШКОЛЫ

22. Установа адукацыі з'яўляецца некамерцыйнай арганізацыяй, створанай для дасягнення адукацыйных мэтаў, і не пераследвае атрыманне прыбытку ў якасці асноўнай мэты сваёй дзейнасці. 

Установа адукацыі выконвае адукацыйную, інтэлектуальную, сацыяльную і культурную функцыі, накіраваныя на задавальненне інтарэсаў асобы, грамадства і дзяржавы

23. Прадметам дзейнасці Установы адукацыі з'яўляецца навучанне і выхаванне ў мэтах асваення навучэнцамі зместу адукацыйных праграм дашкольнай і агульнай сярэдняй адукацыі. 

24. Мэтай дзейнасці Установы адукацыі з'яўляецца забеспячэнне рознабаковага развіцця асобы дзіцяці ранняга і дашкольнага ўзросту ў адпаведнасці з яго узроставымі і індывідуальнымі здольнасцямі і патрэбамі, фарміраванне ведаў, уменняў, навыкаў, інтэлектуальнае, маральнае, творчае і фізічнае развіццё асобы навучэнца. 

25. Для выканання мэты дзейнасці ўстанова рэалізуе наступныя задачы:

забеспячэнне адукацыі ў адпаведнасці з адукацыйнымі стандартамі; 

выяўленне і развіццё індывідуальных схільнасцей і інтэлектуальна-творчага патэнцыялу навучэнцаў; 

забеспячэнне пераемнасці дашкольнага і першай ступені агульнай сярэдняй адукацыі; 

правядзенне навукова-метадычнай работы, накіраванай на ўдасканаленне адукацыйнага працэсу; 

стварэнне спецыяльных умоў для атрымання адукацыі навучаюцца з асаблівасцямі псіха-фізічнага развіцця і аказанне ім карэкцыйна-педагагічнай дапамогі; 

арганізацыя адукацыйнага і выхаваўчага працэсаў з выкарыстаннем сучасных навукова-тэхнічных сродкаў; 

фарміраванне ў навучаюцца культуры сямейных адносін, каштоўнасных адносін да сям'і, высокіх духоўна-маральных каштоўнасцяў, здаровага ладу жыцця, грамадзянскасці, патрыятызму, адказнасці, працавітасці; 

фарміраванне эстэтычнай і экалагічнай культуры; правядзенне работы па ўзаемадзеянні з іншымі ўстановамі адукацыі, у тым ліку замежнымі, з мэтай выкарыстання назапашанага прагрэсіўнага вопыту арганізацыі працэсаў навучання і выхавання; 

аказанне садзейнічання навучаюцца ва авалоданні каштоўнасцямі і навыкамі здаровага ладу жыцця; стварэнне ўмоў для самаразвіцця асобы навучэнца; 

маральнае выхаванне, накіраванае на далучэнне навучэнцаў да агульначалавечых і нацыянальных каштоўнасцяў. 

26. Для дасягнення пастаўленых мэтаў Установа адукацыі абавязана забяспечваць ва ўстаноўленым дзеючым заканадаўствам Рэспублікі Беларусь парадку:

якасць адукацыі; 

распрацоўку і зацвярджэнне ва ўстаноўленым парадку структурных элементаў навукова-метадычнага забеспячэння адпаведнай адукацыі, яго ўдасканаленне; 

падбор, прыём на працу і расстаноўку кадраў, павышэнне іх кваліфікацыі, адукацыйнага ўзроўню; 

матэрыяльна-тэхнічнае забеспячэнне адукацыйнага працэсу ў адпаведнасці з устаноўленымі санітарнымі нормамі, правіламі і гігіенічнымі нарматывамі; 

стварэнне бяспечных умоў пры арганізацыі адукацыйнага працэсу; ахову здароўя навучэнцаў, абарону іх правоў; 

распрацоўку і прыняцце правілаў унутранага распарадку для навучэнцаў, правілаў унутранага працоўнага распарадку для работнікаў; 

маральнае і матэрыяльнае стымуляванне навучэнцаў, педагагічных і іншых работнікаў Установы адукацыі; стварэнне неабходных умоў для арганізацыі падвозу, харчавання і медыцынскай дапамогі; 

азнаямленне асоб (законных прадстаўнікоў непаўналетніх) пры залічэнні ва ўстанову з пасведчаннем аб дзяржаўнай рэгістрацыі, сапраўдным Статутам, сертыфікатамі аб дзяржаўнай акрэдытацыі, а па іх патрабаванні - і з вучэбна-праграмнай дакументацыяй. 

27. Для дасягнення сваіх мэтаў і пастаўленых задач Установа ажыццяўляе наступныя віды эканамічнай дзейнасці ў адпаведнасці з Агульнадзяржаўным класіфікатарам Рэспублікі Беларусь АКРБ 005-2011 "Віды эканамічнай дзейнасці», зацверджаным пастановай Дзяржаўнага камітэта па стандартызацыі Рэспублікі Беларусь ад 5 снежня 2011 г. № 85 з наступнымі зменамі і дапаўненнямі. 

Асноўныя віды дзейнасці:

80101 - дашкольная адукацыя;

8520 - пачатковая адукацыя (першая ступень агульнай сярэдняй адукацыі); 

8531 - агульную сярэднюю адукацыю; Іншыя абавязкі ўстановы ўсталёўваюцца Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адукацыі, дадзеным Статутам, іншымі актамі заканадаўства. 

ЧАСТКА 3

СТРУКТУРА УСТАНОВЫ

28. Структура Установы адукацыі фарміруецца ў адпаведнасці з заканадаўствам Рэспублікі Беларусь і Статутам. 

29. Установа адукацыі мае ў сваёй структуры структурныя падраздзяленні: бібліятэку, сацыяльна-педагагічную і псіхалагічную службу, пункт карэкцыйна-педагагічнай дапамогі, школьную бізнес-кампанію. 

30. Прававы статус і функцыі адасобленых і структурных падраздзяленняў Установы адукацыi вызначаюцца гэтым Статутам і адпаведнымі палажэннямі, зацверджанымі ва ўстаноўленым парадку. 

ЧАСТКА 4

АРГАНІЗАЦЫЯ АДУКАЦЫЙНАГА ПРАЦЭСУ. ПРАВЫ І АБАВЯЗКІ ЎДЗЕЛЬНІКАЎ АДУКАЦЫЙНАГА ПРАЦЭСУ

31. Удзельнікамі адукацыйнага працэсу ўстановы адукацыі з'яўляюцца выхаванцы і навучэнцы (далей - навучаюцца), іх законныя прадстаўнікі, педагагічныя работнікі. 

32. У Установу адукацыі прымаюцца дзеці, якія пражываюць на тэрыторыі, замацаванай за установай рашэннем Дзятлаўскага выканаўчага камітэта. Дзеці, якія не пражываюць на дадзенай тэрыторыі, могуць быць прыняты ва Установу адукацыі пры наяўнасці свабодных месцаў. 

33. Прыём асобы для атрымання дашкольнай адукацыі ажыццяўляецца на працягу каляндарнага года пры наяўнасці ў ім вольных месцаў і на падставе заявы законнага прадстаўніка выхаванца, медыцынскай даведкі аб стане здароўя, накіравання ва ўстанову для засваення зместу адукацыйнай праграмы дашкольнай адукацыі, выдадзенага Упаўнаважаным органам, афармляецца загадам кіраўніка Установы адукацыі. 

Атрыманне дашкольнай адукацыі ва Установе адукацыі з'яўляецца бясплатным. Аказанне паслуг ва Установе адукацыі на платнай аснове ажыццяўляецца на падставе дагавора аб платных паслугах у сферы адукацыі. 

34. Для арганізацыі навучання і выхавання па адпаведнай вучэбнай праграме, а таксама аздараўлення, якія навучаюцца Установы адукацыі аб'ядноўваюцца ў групы агульнага прызначэння: рознаўзроставыя (ад 2 да 4 гадоў), (ад 4 да 6 (7) гадоў).

35. Камплектаванне груп Установы дашкольнай адукацыі і пераклад выхаванцаў з адной групы ў іншую ажыццяўляецца штогод на пачатак навучальнага года (1 верасня). 

У перыяд летніх канікул пры скарачэнні колькасці выхаванцаў дапускаецца перафармаванне груп установы дашкольнай адукацыі, у тым ліку ў рознаўзроставыя групы, або іх закрыццё. 

36. Ва Установе адукацыі могуць функцыянаваць групы кароткачасовага знаходжання (сезонныя і гульнявыя пляцоўкі і іншыя) па гнуткім рэжыму з улікам графіка работы законных прадстаўнікоў выхаванцаў. 

У групах кароткачасовага знаходжання магчыма сумеснае знаходжанне навучэнцаў i законных прадстаўнікоў. 

37. Арганізацыя адукацыйнага працэсу ва Установе адукацыі ажыццяўляецца ў адпаведнасці з патрабаваннямі вучэбна-праграмнай дакументацыі адукацыйнай праграмы дашкольнай адукацыі і агульнай сярэдняй адукацыі, адукацыйнага стандарту. 

38. Адукацыйны працэс пры рэалізацыі адукацыйнай праграмы дашкольнай адукацыі ажыццяўляецца ў групах або індывідуальна і забяспечвае стварэнне станоўчага эмацыйна-псіхалагічнага клімату, максімальна ўлічвае індывідуальныя асаблівасці і магчымасці выхаванцаў. 

У рознаўзроставых групах арганізацыя адукацыйнага працэсу ажыццяўляецца дыферэнцыравана ў залежнасці ад узросту выхаванцаў. 

39. Адукацыйны працэс выхаванцаў арганізуецца ў рэжыме пяцідзённага вучэбнага тыдня. Асноўнымі формамі арганізацыі адукацыйнага працэсу з'яўляюцца занятак і гульня. Акрамя асноўных формаў арганізацыі адукацыйнага працэсу могуць выкарыстоўвацца іншыя формы: экскурсія, назіранне, калектыўная праца і іншыя. 

Штодзённае колькасць заняткаў і гульняў у кожнай узроставай групе і іх паслядоўнасць вызначаюцца вучэбным планам установы. 

40. Камплектаванне груп і пераклад выхаванцаў з адной узроставай групы ў іншую ажыццяўляецца штогод на пачатак навучальнага года. Прыём выхаванцаў ажыццяўляецца на працягу навучальнага года пры наяўнасці свабодных месцаў. 

41. Нормы напаўняльнасці груп Установы адукацыі ўстанаўліваюцца ў адпаведнасці з заканадаўствам Рэспублікі Беларусь. 

42. У выпадку ненаведванне выхаванцам Установы адукацыі па ўважлівых прычынах месца за iм захоўваецца на працягу шасці месяцаў. 

43. У іншых выпадках, якiя не прадугледжаны заканадаўствам, рашэнне аб захаванні месцы прымае Упаўнаважаны орган у інтарэсах дзяцей. 

44. Прыём асобы для атрымання агульнай базавай адукацыі ажыццяўляецца на падставе заявы законнага прадстаўніка навучальнага, копіі пашпарта (старонка аб рэгістрацыі), пасведчання аб нараджэнні навучальнага, медыцынскай даведкі аб стане здароўя. 

45. Для атрымання агульнай сярэдняй адукацыі - заяву навучальнага, пасведчанне аб агульнай базавай адукацыі, пасведчання асобы, медыцынскай даведкі аб стане здароўя. Ад імя непаўналетняга заява можа быць пададзена яго законным прадстаўніком. 

46. ​​У I клас прымаюцца асобы, якім на 1 верасня адпаведнага навучальнага года споўнілася шэсць і больш гадоў. Па жаданні аднаго з законных прадстаўнікоў дзіцяці дапускаецца прыём у I клас асобы, якой шэсць гадоў споўніцца ў перыяд з 1 па 30 верасня адпаведнага навучальнага года. 

47. Залічэнне дзяцей афармляецца загадам дырэктара Установы адукацыі на падставе заявы законных прадстаўнікоў дзяцей, медыцынскай даведкі аб стане здароўя і пасведчання аб нараджэнні навучальнага, копіі пашпарта (старонка аб рэгістрацыі) аднаго з законных прадстаўнікоў. 

48. Адукацыйны працэс ва Установе адукацыі грунтуюцца на навуковым і педагагічна абгрунтаваным выбары формаў, сродкаў, метадаў навучання і выхавання і можа ажыццяўляцца па індывідуальных вучэбных планах і праграмах. 

49. Навучальны план распрацоўваецца Установай адукацыі на аснове тыпавога вучэбнага плана, зацверджанага Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь і зацвярджаецца кіраўніком Установы адукацыі і ўзгадняецца з Упаўнаважаным органам. 

50. Асноўныя віды вучэбных заняткаў вызначаюцца вучэбнымі планамі і праграмамі: урок, назіранне, экскурсія і іншае занятак. Дадаткова праводзяцца факультатыўныя, стымулюючыя, падтрымліваючыя заняткі, кансультацыі, заняткі па фізічнай культуры і музычна-рытмічныя заняткі, практыка, вучэбна-палявыя зборы, грамадска карысная праца. 

51. Мовамі навучання і выхавання ва Установе адукацыі з'яўляюцца дзяржаўныя мовы Рэспублікі Беларусь (беларуская і руская). 

Асноўная мова навучання і выхавання ва Установе адукацыі - беларускую. Ва Установе адукацыі вывучаюцца нямецкая і англійская замежныя мовы (па заяве законнага прадстаўніка). 

52. Установа адукацыі можа па заяве законных прадстаўнікоў навучэнца і на падставе загаду Упаўнаважанага органа прадастаўляць магчымасць атрымання агульнай сярэдняй адукацыі дома. 

53. На III ступені агульнай сярэдняй адукацыі ва Установе адукацыі можа быць уведзена профільнае навучанне, якое прадугледжвае вывучэнне асобных вучэбных прадметаў на павышаным узроўні і правядзенне факультатыўных заняткаў прафесійнай скіраванасці (прафесійна арыентаваных курсаў) для арыентацыі на атрыманне педагагічных, ваенных i iншых спецыяльнасцяў. 

54. Парадак пераводу вучняў у наступны клас ажыццяўляецца на падставе пастановы Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 20 чэрвеня 2011 г. № 38 «Аб зацвярджэнні Правілаў правядзення атэстацыі вучняў пры засваенні зместу адукацыйных праграм агульнай сярэдняй адукацыі і прызнанні страціўшымі сілу некаторых пастаноў Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь»

55 . Установа адукацыі не мае права перашкаджаць пераводу (пераходу) вучня ў іншую ўстанову адукацыі, калі на гэта маецца згода пасля днего. 

56. У Установа адукацыі, пры прадстаўленні даведкі ўстаноўленага ўзору, могуць быць прыняты вучні, якія на працягу навучальнага года або па яго выніках былі адлічаны або спынілі навучанне ва ўстановах, якія забяспечваюць атрыманне прафесійна-тэхнічнай або сярэдняй спецыяльнай адукацыі. У гэтым выпадку яны працягваюць навучанне ў адпаведным класе ўстановы і здаюць выпускныя экзамены на III ступені агульнай сярэдняй адукацыі. 

57. Навучэнцы Установы адукацыi маюць права на:

атрыманне адукацыі ў адпаведнасці з адукацыйнымі праграмамі; 

пераклад у іншую ўстанову адукацыі; 

навучанне на даму; навучанне па індывідуальным вучэбным плане ў межах зместу адукацыйнай праграмы; 

стварэнне спецыяльных умоў для атрымання адукацыі з улікам асаблівасцяў іх псіхафізічнага развіцця; ахову жыцця і здароўя падчас адукацыйнага працэсу;

бясплатнае псіхолага-медыка-педагагічнае абследаванне ў дзяржаўных цэнтрах карэкцыйна-развіваючага навучання і рэабілітацыі; 

вакацыі; 

атрыманне сацыяльна-педагагічнай і псіхалагічнай дапамогі з боку спецыялістаў Установы адукацыі; 

заахвочванне за поспехі ў вучэбнай, спартыўна-масавай, грамадскай, навуковай, навукова-тэхнічнай, эксперыментальнай, інавацыйнай дзейнасці, а таксама ў адукацыйных мерапрыемствах; 

атрыманне паслуг у сферы адукацыі (у тым ліку платных) у парадку, прадугледжаным заканадаўствам Рэспублікі Беларусь; 

бясплатнае карыстанне бібліятэкай, вучэбнай, вытворчай, навуковай і культурна-спартыўнай базай дзіцячага сада - сярэдняй школы; 

абарону сваіх правоў, гонару і годнасці ў працэсе атрымання адукацыі; 

удзел у кіраванні ўстановай праз органы самакіравання; 

удзел у алімпіядах, конкурсах, турнірах, фестывалях, канферэнцыях, сімпозіумах, кангрэсах і іншых адукацыйных мерапрыемствах, спартыўна-масавай, грамадскай, навуковай, эксперыментальнай, інавацыйнай дзейнасці; 

азнаямленне з пасведчаннем аб дзяржаўнай рэгістрацыі, устаноўчымі дакументамі, сертыфікатамі аб дзяржаўнай акрэдытацыі, а таксама з вучэбна-праграмнай дакументацыяй; 

удзел у грамадскіх аб'яднаннях, дзейнасць якіх не супярэчыць заканадаўству; 

забеспячэнне падручнікамі і вучэбнымі дапаможнікамі ў парадку, устаноўленым Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адукацыі, іншымі актамі заканадаўства. 

Іншыя правы навучаюцца ўсталёўваюцца актамі заканадаўства, сапраўдным Статутам і іншымі лакальнымі нарматыўнымі прававымі актамі Установы адукацыі. 

58. Навучэнцы Установы адукацыi абавязаны:

добрасумленна і адказна адносіцца да засваення зместу адукацыйных праграм, праграм выхавання; клапаціцца пра сваё здароўе і здароўе іншых асоб, імкнуцца да маральнага, духоўнага і фізічнага развіцця і самаўдасканалення; 

выконваць патрабаванні ўстаноўчых дакументаў, правілаў унутранага распарадку для навучэнцаў; 

паважаць гонар і годнасць іншых удзельнікаў адукацыйнага працэсу; беражліва адносіцца да маёмасці ўстановы; 

выконваць ва ўстаноўленыя тэрміны ўсе віды заданняў, прадугледжаныя вучэбнымі планамі і праграмамі;

быць дысцыплінаванымі, клапаціцца аб рэпутацыі ўстановы, годна паводзіць сябе ва Установе адукацыі і за яе межамі; 

выконваць патрабаванні педагагічных і іншых работнікаў Установы адукацыі ў галіне, аднесенай Статутам і Правіламі ўнутранага распарадку для навучэнцаў; 

выконваць Статут і Правілы ўнутранага распарадку для навучэнцаў; 

наведваць Установа адукацыі ў вопратцы, якая адпавядае дзелавому стылю; 

Іншыя абавязкі навучэнцаў устанаўліваюцца Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адукацыі, дадзеным Статутам і іншымі лакальнымі нарматыўнымі прававымі актамі Установы адукацыі. 

Дысцыпліна ва Установе адукацыі падтрымліваецца на аснове павагі чалавечай годнасці навучэнцаў. Прымяненне метадаў фізічнага і псіхічнага гвалту ў адносінах да навучэнцаў не дапускаецца. 

59. Падставамi для прыцягнення навучэнца да дысцыплінарнай адказнасці з'яўляюцца супрацьпраўнае, вiнаватае (наўмыснае ці па неасцярожнасці) невыкананне або неналежнае выкананне абавязкаў, ускладзеных на яго актамі заканадаўства, устаноўчымі дакументамі і іншымі лакальнымі нарматыўнымі прававымі актамі Установы адукацыі, у выглядзе наступных дзеянняў (бяздзейнасці):

спазнення або няяўкі без паважных прычын на навучальныя заняткі; 

парушэнні дысцыпліны ў ходзе адукацыйнага працэсу; 

невыканання ў перыяд праходжання практыкі (вы-нага навучання) рэжыму працоўнага часу, вызначанага правіламі ўнутранага працоўнага распарадку адпаведнай арганізацыі; 

невыканання без паважных прычын законнага патрабавання педагагічнага работніка; 

абразы ўдзельнікаў адукацыйнага працэсу; 

распаўсюджвання інфармацыі, якая наносіць шкоду здароўю навучэнцаў; 

псуты будынкаў, збудаванняў, абсталявання або іншай маёмасці ўстановы адукацыі; 

невыканання (парушэнні) патрабаванняў заканадаўства аб ахове здароўя, пажарнай бяспекі; 

распіцця алкагольных напояў, слабаалкагольных напояў, піва, ужывання наркатычных сродкаў, псіхатропных, таксічных і іншых адурманьваючых рэчываў у будынку і на іншай тэрыторыі ўстановы адукацыі, альбо з'яўлення ў названых месцах у стане алкагольнага, наркатычнага або таксічнага ап'янення; 

курэння (спажывання) тытунёвых вырабаў у будынку і на іншай тэрыторыі ўстановы адукацыі; 

іншых супрацьпраўных дзеянняў (бяздзейнасці). 

Не прызнаецца дысцыплінарным правінай дзеянне, якое адпавядае крытэрыям, названым у пункце 1 гэтага артыкула, здзейсненае навучэнцам з ліку асоб з цяжкімі і (або) множнымі фізічнымі і (або) псіхічнымі парушэннямі. 

За здзяйсненне навучэнцам дысцыплінарнай правіны усталёўваецца дысцыплінарная адказнасць, якая выражаецца ў прымяненні да яго мер дысцыплінарнага спагнання. 

Да дысцыплінарнай адказнасці прыцягваецца навучэнец, які дасягнуў да моманту здзяйснення дысцыплінарнай правіны ўзросту чатырнаццаці гадоў, а навучэнец з ліку асоб з асаблівасцямі псіха-фізічнага развіцця - сямнаццаці гадоў. 

Да навучэнца, які здзейсніў дысцыплінарны правіну і які не дасягнуў да моманту яго здзяйснення ўзросту, з якога настае дысцыплінарная адказнасць, а таксама да навучэнца з ліку асоб з цяжкімі і (або) множнымі фізічнымі і (або) псіхічнымі парушэннямі, які здзейсніў дысцыплінарны правіну, могуць прымяняцца меры педагагічнага ўздзеяння (гутарка, абмеркаванне на педагагічным савеце і іншыя меры педагагічнага ўздзеяння), якія не супярэчаць заканадаўству. 

За здзяйсненне дысцыплінарнай правіны да навучэнца могуць быць ужытыя наступныя меры дысцыплінарнага спагнання:

 заўвага; 

вымова; 

адлічэнне. 

Права выбару меры дысцыплінарнага спагнання належыць дырэктару Установы адукацыі. 

Пры выбары меры дысцыплінарнага спагнання павінны ўлічвацца цяжар дысцыплінарнай правіны, прычыны і абставіны, пры якіх ён здзейснены, папярэдняе паводзіны навучэнца. 

60. Законнымі прадстаўнікамі непаўналетніх навучэнцаў з'яўляюцца іх бацькі, усынавіцелі (удачарыцелю), апекуны, папячыцелі. 

Законныя прадстаўнікі непаўналетніх навучэнцаў ўяўляюць правы і законныя інтарэсы непаўналетніх якія навучаюцца ў грамадскіх адносінах у сферы адукацыі без спецыяльных паўнамоцтваў. 

61. Асноўныя правы і абавязкі законных прадстаўнікоў непаўналетніх навучэнцаў:

61.1. Законныя прадстаўнікі непаўналетніх навучэнцаў маюць права на:

азнаямленне з пасведчаннем аб дзяржаўнай рэгістрацыі Установы адукацыі, дадзеным Статутам, спецыяльным дазволам (ліцэнзіяй) на адукацыйную дзейнасць, сертыфікатамі аб дзяржаўнай акрэдытацыі, а таксама з вучэбна-праграмнай дакументацыяй; 

удзел у кіраванні Установай адукацыі; 

абарону правоў і законных інтарэсаў навучэнцаў; 

азнаямленне з ходам і зместам адукацыйнага працэсу, вынікамі вучэбнай дзейнасці навучэнцаў; 

атрыманне інфармацыі аб усіх відах абследавання (медыцынскіх, псіхалагічных, педагагічных) навучэнцаў. 

Законныя прадстаўнікі непаўналетніх навучэнцаў маюць іншыя правы ў адпаведнасці з Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адукацыі і іншымі актамі заканадаўства. 

61.2. Законныя прадстаўнікі непаўналетніх навучэнцаў абавязаны:

 забяспечваць ўмовы для атрымання адукацыі і развіцця навучэнцаў; 

паважаць гонар і годнасць іншых удзельнікаў адукацыйнага працэсу; 

выконваць патрабаванні гэтага Статута, правілаў унутранага распарадку для навучэнцаў. 

Законныя прадстаўнікі непаўналетніх навучэнцаў могуць несці іншыя абавязкі ў адпаведнасці з Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адукацыі і іншымі актамі заканадаўства. 

62. Педагагічныя работнікі Установы адукацыi маюць права на:

 абарону прафесійнага гонару і годнасці; 

забеспячэнне ўмоў для ажыццяўлення прафесійнай дзейнасці; 

творчую ініцыятыву, выбар метадаў, форм і сродкаў навучання і выхавання, падручнікаў і вучэбных дапаможнікаў, якія забяспечваюць неабходную якасць адукацыйнага працэсу; 

удзел у конкурсах прафесійнага майстэрства; 

доступ да вучэбна-праграмнай, вучэбна-метадычнай дакументацыі, інфармацыйна-аналітычных матэрыялаў; 

удзел у абнаўленні, распрацоўцы і вызначэнні структуры і зместу структурных элементаў навукова-метадычнага забеспячэння адукацыі; 

удзел у навуковай, навукова-тэхнічнай, эксперыментальнай, інавацыйнай, міжнароднай дзейнасці ўстановы; 

удзел у кіраванні ўстановай; 

павышэнне кваліфікацыі; маральнае і матэрыяльнае заахвочванне за поспехі ў педагагічнай дзейнасці; 

аб'яднанне ў прафесійныя саюзы, іншыя грамадскія аб'яднанні, дзейнасць якіх не супярэчыць заканадаўству; 

штомесячную кампенсацыю расходаў на набыццё вучэбнай і метадычнай літаратуры ў парадку і на ўмовах, якiя вызначаюцца Урадам Рэспублікі Беларусь; 

атэстацыю на адпаведную кваліфікацыйную катэгорыю і атрыманне яе ў выпадку паспяховага праходжання атэстацыі. 

Іншыя правы педагагічных работнікаў устанаўліваюцца актамі заканадаўства, сапраўдным Статутам і іншымі лакальнымі нарматыўнымі прававымі актамі Установы адукацыі. 

63. Педагагічныя работнікі Установы адукацыi абавязаны:

ажыццяўляць сваю дзейнасць на прафесійным узроўні, які забяспечвае рэалізацыю адукацыйных праграм, праграм выхавання; 

выконваць прававыя, маральныя і этычныя нормы; паважаць гонар і годнасць навучэнцаў і іншых удзельнікаў адукацыйнага працэсу; 

павышаць свой прафесійны ўзровень, праходзіць атэстацыю; 

весці здаровы лад жыцця, прапагандаваць яго сярод навучэнцаў; 

выконваць спецыяльныя ўмовы, неабходныя для атрымання адукацыі асобамі з асаблівасцямі псіха-фізічнага развіцця; 

праходзіць папярэдні медыцынскі агляд пры паступленні на працу і перыядычныя медыцынскія агляды ў парадку, устаноўленым Мiнiстэрствам аховы здароўя Рэспублiкi Беларусь; 

садзейнічаць выяўленню і развіццю індывідуальных творчых здольнасцяў навучэнцаў; 

весці прафілактычную работу па папярэджанні правапарушэнняў сярод навучэнцаў; 

своечасова інфармаваць законных прадстаўнікоў аб парушэнні Статута і Правілаў унутранага распарадку для навучэнцаў; 

Іншыя абавязкі педагагічных работнікаў устанаўліваюцца актамі заканадаўства, сапраўдным Статутам і іншымі лакальнымі нарматыўнымі прававымі актамі Установы адукацыі.

 Педагагічным работнікам забараняецца выкарыстоўваць адукацыйны і выхаваўчы працэсы ў палітычных мэтах або для прымушэння навучэнцаў да дзеянняў, якiя супярэчаць Канстытуцыi Рэспублiкi Беларусь i заканадаўству.

64. Да іншых работнікаў Установы адукацыi адносяцца асобы, якія ажыццяўляюць адміністратыўна-гаспадарчыя, вытворчыя і іншыя дапаможныя функцыі. 

Правы і абавязкі іншых работнікаў Установы адукацыі ўстанаўліваюцца заканадаўствам, лакальнымі нарматыўнымі прававымі актамі, працоўнымі дагаворамі, грамадзянска-прававымі дамовамі. 

65. Установа адукацыі стварае неабходныя ўмовы для харчавання навучэнцаў. Арганізацыя харчавання навучаюцца ажыццяўляецца ў адпаведнасці з заканадаўствам. 

66. Харчаванне арганізуецца ў адпаведнасці з патрабаваннямі санітарных нормаў, правілаў і гігіенічных нарматываў па ўстаноўленых нормах харчавання і грашовых нормаў расходаў на харчаванне для адпаведных катэгорый навучэнцаў. Пры неабходнасці арганізуецца дыетычнае (зберагалае) харчаванне. Нормы харчавання, грашовыя нормы расходаў на харчаванне зацвярджаюцца Урадам Рэспублікі Беларусь або ўпаўнаважаным iм органам. 

67. Навучэнцы забяспечваюцца харчаваннем за кошт уласных сродкаў, сродкаў законных прадстаўнікоў навучэнцаў, сродкаў рэспубліканскага і (або) мясцовых бюджэтаў, іншых крыніц у адпаведнасці з заканадаўствам. 

68. Парадак арганізацыі падвозу навучаюцца ажыццяўляецца ў адпаведнасці з заканадаўствам Рэспублікі Беларусь. 

69. Установа адукацыі забяспечвае ахову здароўя навучэнцаў. 

Медыцынская дапамога навучэнцам аказваецца ў парадку, устаноўленым заканадаўствам. Медыцынскае абслугоўванне ва Установе адукацыі ажыццяўляецца медыцынскім персаналам установы аховы здароўя «Дзятлаўская цэнтральная раённая бальніца». 

Установа адукацыі прадастаўляе памяшкання, стварае ўмовы працы медыцынскага персаналу. 

70. У адпаведнасці з Кодэксам аб адукацыі, Палажэннем аб выхаваўча-аздараўленчым установе адукацыі зацверджаным пастановай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 19 ліпеня 2011 г. № 89, іншымі актамі заканадаўства на перыяд канікул ва Установе адукацыі ствараюцца і функцыянуюць аздараўленчыя лагеры. 

Для прыняцця дзіцяці ў лагер законныя прадстаўнікі пішуць заяву на імя дырэктара ўстановы. Залічэнне дзяцей у лагер ажыццяўляецца на падставе загаду дырэктара Установы адукацыі. 

71. З мэтай выяўлення і развіцця зацікаўленасці, здольнасцяў навучэнцаў, правядзення псіхалагічных кансультацый для ўдзельнікаў адукацыйнага працэсу ствараецца сацыяльна-педагагічная і псіхалагічная служба. Педагог-псіхолаг і педагог сацыяльны ажыццяўляюць сваю дзейнасць у парадку, вызначаным Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь. 

72. Правы і абавязкі Установы адукацыі:

72.1. Установа адукацыі мае права: ажыццяўляць адукацыйную дзейнасць; 

фарміраваць структуру і штатны расклад; 

ажыццяўляць дзейнасць, якая прыносіць даходы дзейнасць; 

ўдзельнічаць у навуковай, навукова-тэхнічнай, эксперыментальнай і інавацыйнай дзейнасці, дзейнасці па навукова-метадычнаму забеспячэнню адукацыі; 

ажыццяўляць праверку сапраўднасці дакументаў аб адукацыі пры прыёме асоб для атрымання адукацыі і пры наяўнасці сумненняў у іх сапраўднасці шляхам накіравання запытаў у Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь аб пацверджанні факту іх выдачы; 

уваходзіць у склад асацыяцый (саюзаў) і іншых аб'яднанняў некамерцыйных арганізацый; 

ажыццяўляць міжнароднае супрацоўніцтва ў сферы адукацыі, у тым ліку знешнегандлёвую дзейнасць; 

мець іншыя правы ў адпаведнасці з актамі заканадаўства і гэтым Статутам. 

72.2. Установа адукацыі абавязана забяспечваць:

якасць адукацыі; 

распрацоўку і зацвярджэнне ва ўстаноўленым парадку структурных элементаў навукова-метадычнага забеспячэння адпаведнай адукацыі, яго ўдасканаленне; 

падбор, прыём на працу і расстаноўку кадраў, павышэнне іх кваліфікацыі; 

матэрыяльна-тэхнічнае забеспячэнне адукацыйнага працэсу ў адпаведнасці з устаноўленымі санітарнымі нормамі, правіламі і гігіенічнымі нарматывамі; 

стварэнне бяспечных умоў пры арганізацыі адукацыйнага працэсу; 

распрацоўку і прыняцце правілаў унутранага распарадку для навучэнцаў, правілаў унутранага працоўнага распарадку ўстановы адукацыі для работнікаў; 

маральнае і матэрыяльнае стымуляванне навучэнцаў, педагагічных і іншых работнікаў установы адукацыі; 

меры сацыяльнай абароны навучэнцаў; 

стварэнне неабходных умоў для арганізацыі харчавання і медыцынскай дапамогі, пражывання (пры неабходнасці) навучэнцаў; 

азнаямленне асоб (законных прадстаўнікоў непаўналетніх) пры залічэнні ва Установу адукацыі з пасведчаннем аб дзяржаўнай рэгістрацыі, сапраўдным Статутам, спецыяльным дазволам (ліцэнзіяй) на адукацыйную дзейнасць, сертыфікатамі аб дзяржаўнай акрэдытацыі, а па іх патрабаванні - і з вучэбна-праграмнай дакументацыяй; 

садзейнічанне ўпаўнаважаным дзяржаўным органам у правядзенні кантролю за забеспячэннем якасці адукацыі. 

Установа адукацыі абавязана пацвярджаць сваю дзяржаўную акрэдытацыю ў парадку, устаноўленым Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адукацыі і іншымі актамі заканадаўства. Установа адукацыі выконвае іншыя абавязкі, устаноўленыя заканадаўствам і гэтым Статутам. 

73. Адукацыйны працэс пры рэалізацыі адукацыйных праграм агульнай сярэдняй адукацыі арганізуецца па навучальных гадах. 

Навучальны год дзеліцца на чвэрці. 

Працягласць навучальнага года ўстанаўліваецца з 1 верасня па 31 мая. Калі названыя даты прыпадаюць на нерабочы дзень, то пачатак (заканчэнне) навучальнага года пераносіцца на наступны (папярэдні) працоўны дзень. 

74. Для навучэнцаў устанаўліваюцца канікулы на працягу навучальнага года і летнія канікулы. 

Агульная працягласць канікул на працягу навучальнага года павінна быць не менш за трыццаць каляндарных дзён, для вучняў I і II класаў - не менш за трыццаць сем каляндарных дзён. 

Працягласць летніх канікул павінна быць не менш за дванаццаць каляндарных тыдняў, а для вучняў IX класаў - не менш за дзесяць каляндарных тыдняў. 

75. Арганізацыя адукацыйнага працэсу пры рэалізацыі адукацыйнай праграмы дашкольнай адукацыі ажыццяўляецца ва Установе адукацыі цэлы год. 

76. Ва Установе адукацыі пры рэалізацыі адукацыйнай праграмы дашкольнай адукацыі ўстанаўліваюцца канікулы, у перыяд якіх заняткі з выхаванцамі не праводзяцца. 

У перыяд канікул праводзіцца толькі фізкультурна-аздараўленчая і мастацка-эстэтычная праца з выхаванцамі. 

Агульная працягласць канікул складае сто дзесяць дзён: летнія - дзевяноста каляндарных дзён, зімовыя - дзесяць каляндарных дзён, вясновыя - дзесяць каляндарных дзён. 

Час знаходжання выхаванца ва Установе адукацыі пры засваенні зместу адукацыйнай праграмы дашкольнай адукацыі па жаданні яго законнага прадстаўніка можа быць зменшана. 

77. Адукацыйны працэс пры засваенні зместу адукацыйнай праграмы дашкольнай адукацыі арганізуецца ў рэжыме пяцідзённага працоўнага тыдня з 10,5-гадзінным рэжымам знаходжання выхаванцаў. З улікам пажаданняў законных прадстаўнікоў могуць стварацца дзяжурныя групы з 12-ці гадзінным знаходжаннем дзяцей. 

78. Адукацыйны працэс пры навучанні і выхаванні на I, II і III ступенях агульнай сярэдняй адукацыі арганізуецца ў рэжыме шасцідзённага школьнага тыдня, які ўключае пяцідзённы вучэбны тыдзень і адзін дзень тыдня для правядзення з навучэнцамі спартыўна-масавых, фізкультурна-аздараўленчых, іншых выхаваўчых мерапрыемстваў, арганізацыі працоўнага навучання. 

79. Форма атрымання агульнай сярэдняй адукацыі ва ўстанове - вочная. 

80. Агульная сярэдняя адукацыя ўключае ў сябе тры ступені: 

I - ступень - пачатковая адукацыя (I - IV класы); 

II - ступень - базавая адукацыя (V - IX класы); 

III - ступень - сярэдняя адукацыя (X- XI класы). 

I і II ступені агульнай сярэдняй адукацыі складаюць агульную базавую адукацыю. 

I, II, III ступені агульнай сярэдняй адукацыі складаюць агульную сярэднюю адукацыю. 

81. На I ступені агульнай сярэдняй адукацыі рэалізуецца адукацыйная праграма пачатковай адукацыі. 

Пачатковую адукацыю дае права на працяг адукацыі на II ступені агульнай сярэдняй адукацыі. 

82. На II ступені агульнай сярэдняй адукацыі рэалізуецца адукацыйная праграма базавай адукацыі. 

Засваенне зместу адукацыйнай праграмы базавай адукацыі з'яўляецца абавязковым. 

Агульную базавую адукацыю дае права на працяг адукацыі на III ступені агульнай сярэдняй адукацыі, а таксама на узроўнях прафесійна-тэхнічнай, сярэдняй спецыяльнай адукацыі. 

83. На III ступені агульнай сярэдняй адукацыі рэалізуецца адукацыйная праграма сярэдняй адукацыі. 

Агульную сярэднюю адукацыю дае права на працяг адукацыі на ўзроўнях прафесійна-тэхнічнай, сярэдняй спецыяльнай, вышэйшай адукацыі. 

84. Асноўнай формай арганізацыі адукацыйнага працэсу пры рэалізацыі адукацыйных праграм агульнай сярэдняй адукацыі з'яўляецца вучэбны занятак: урок, назіранне, экскурсія і іншае занятак. Вучэбныя заняткі праводзяцца ў адну змену. 

Штодзённая колькасць вучэбных заняткаў вызначаецца раскладам, які зацвярджаецца дырэктарам установы. Пачатак заняткаў і працягласць перапынкаў паміж заняткамі зацвярджаецца дырэктарам установы ў адпаведнасці з санітарнымі правіламі і нормамі. 

85. Вывучэнне беларускай, рускай і адной з замежных (англійскай, нямецкай) моў навучэнцамі, за выключэннем асобных катэгорый асоб з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця, з'яўляецца абавязковым. Катэгорыі асоб з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця і парадак вывучэння імі моў вызначаюцца Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь. Ад вывучэння беларускай ці рускай мовы могуць быць таксама вызваленыя замежныя грамадзяне і асобы без грамадзянства, якія часова знаходзяцца або часова пражываюць у Рэспубліцы Беларусь. Парадак вывучэння беларускай і рускай моў замежнымі грамадзянамі і асобамі без грамадзянства, якія часова знаходзяцца па-або часова пражываюць у Рэспубліцы Беларусь, вызначаецца Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь.

 86. Ва Установе адукацыі вывучэнне вучэбных прадметаў ажыццяўляецца на базавым узроўні. 

Навучэнцы з улікам меркавання іх законных прадстаўнікоў, зыходзячы са схільнасцей, жаданняў і стану здароўя, могуць вывучаць асобныя вучэбныя прадметы на павышаным узроўні на факультатыўных занятках у межах колькасці вучэбных гадзін на правядзенне факультатыўных заняткаў, устаноўленай тыпавым вучэбным планам. 

Факультатыўныя заняткі могуць быць прыродазнаўча-матэматычнай, гуманітарнай, грамадазнаўчай, экалагічнай, ваенна-патрыятычнай, музычнай, харэаграфічнай, мастацкай, тэатральнай, спартыўнай і іншай накіраванасці. 

Факультатыўныя заняткі, як правіла, праводзяцца пасля завяршэння ўрокаў. Факультатыўныя заняткі ў IX - XI класах могуць праводзіцца ў шосты школьны дзень. 

87. Бягучы кантроль вучэбных дасягненняў вучняў III-XI класаў Установы адукацыі ажыццяўляецца педагогамі па дзесяцібальнай сістэме. 

88. Ва Установе адукацыі можа стварацца пункт карэкцыйна-педагагічнай дапамогі. 

89. Навучэнцы пры засваенні зместу адукацыйных праграм агульнай сярэдняй адукацыі, за выключэннем экстэрнаў, праходзяць бягучую, прамежкавую і выніковую атэстацыю. 

Парадак правядзення бягучай і прамежкавай атэстацыі навучэнцаў пры засваенні зместу адукацыйных праграм агульнай сярэдняй адукацыі вызначаецца Правіламі правядзення атэстацыі вучняў пры засваенні зместу адукацыйных праграм агульнай сярэдняй адукацыі. 

Пры правядзенні прамежкавай і выніковай атэстацыі ажыццяўляецца адзнака паводзін навучэнцаў, якая выяўляецца наступнымі характарыстыкамі: «прыкладныя», «здавальняючы», «нездавальняючы». Крытэрыі ацэнкі паводзін вучняў вызначаюцца Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь. 

Выніковая атэстацыя праводзіцца па завяршэнні навучальнага года, навучання і выхавання на II і III ступенях агульнай сярэдняй адукацыі. Атэстацыя, перавод, арганізацыя выпускных экзаменаў і выпуск вучняў ажыццяўляюцца ў парадку, устаноўленым Міністэрствам адукацыі. 

90. Атрыманне агульнай базавай і агульнай сярэдняй адукацыі завяршаецца выпускнымі экзаменамі, якія праводзяцца ў адпаведнасці з парадкам, устаноўленым Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь. 

91. Установа адукацыі мае права ажыццяўляць выніковую атэстацыю ў форме экстэрната ў адпаведнасці з Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адукацыі. Атэстацыя ў парадку экстэрнату праводзіцца установай па рашэнні Упаўнаважанага органа. Парадак атэстацыі ў парадку экстэрнату вызначаецца Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь. 

92. Вучням, якія паспяхова завяршылі агульную базавую адукацыю, выдаецца пасведчанне аб агульнай базавай адукацыі, а навучэнцам, якія дабіліся асаблівых поспехаў у вучобе пры прыкладных паводзінах, - пасведчанне з адзнакай. 

Выпускнікам Установы адукацыі, якія засвоілі вучэбныя праграмы агульнай сярэдняй адукацыі, выдаецца атэстат аб агульнай сярэдняй адукацыі. 

Выпускнікі Установы адукацыі за выдатныя поспехі ў вучобе і прыкладныя паводзіны ўзнагароджваюцца залатымі, сярэбранымі медалямі з уручэннем атэстата асобага ўзору, а за асаблівыя поспехі ў вывучэнні асобных прадметаў - пахвальнымі лістамі Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь. 

93. Ва Установе адукацыі для аказання дапамогі сям'і ў навучанні і выхаванні навучэнцаў, стварэння ўмоў для развіцця творчых здольнасцяў навучэнцаў адкрыта група падоўжанага дня для вучняў I-VI класаў, палажэнне аб якой зацверджана Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь. 

94. Парадак арганізацыі атрымання агульнай сярэдняй адукацыі дома вызначаецца Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь па ўзгадненні з Міністэрствам аховы здароўя Рэспублікі Беларусь. 

95. Перавод (накіраванне) вучняў ва ўстановы спецыяльнай адукацыі з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця, а таксама ў спецыяльныя класы для такіх дзяцей і класы інтэграванага навучання ажыццяўляецца са згоды іх законных прадстаўнікоў на падставе заключэння цэнтра карэкцыйна-развіваючага навучання і рэабілітацыі па кірунку Упаўнаважанага органа. 

96. Карэкцыйна-педагагічнай дапамога навучэнцам з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця аказваецца ў пункце карэкцыйна-педагагічнай дапамогі. 

Арганізацыя і функцыянаванне пункта ажыццяўляецца ў адпаведнасці з Палажэннем аб пункце карэкцыйна-педагагічнай дапамогі, зацверджаным Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь

97. Педагагічны савет Установы адукацыі можа прымаць рашэнне аб маральным стымуляванні вучняў і іх законных прадстаўнікоў за поспехі ў навучанні і выхаванні, удзел у грамадскай дзейнасці.

ЧАСТКА 5

ПАРАДАК КІРАВАННЯ ДЗЕЙНАСЦЮ УСТАНОВЫ АДУКАЦЫI. СТРУКТУРА І ПАРАДАК ФАРМІРАВАННЯ ОРГАНАЎ КІРАВАННЯ І САМАКІРАВАННЯ

98. Упраўленне Установай адукацыі ажыццяўляецца ў адпаведнасці з Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адукацыі, Палажэннем аб установе дашкольнай адукацыі зацверджанага пастановай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 25 ліпеня 2011 г. № 150, Палажэння абса установе Агульнае сярэдняй адукацыі, зацверджанага пастановай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь пекла 20 Снежная 2011 г. № 283, іншымі актамі заканадаўства, Статутам Установы адукацыі і арт роіцца на спалучэнні прынцыпаў адзінаначалля і самакіравання. 

99. Да выключнай кампетэнцыі Заснавальніка ставіцца:

прыняцце рашэння аб стварэнні, рэарганізацыі і ліквідацыі Установы адукацыі; 

зацвярджэнне статута Установы адукацыі, змяненняў i (або) дапаўненняў, што ўносяцца ў статут Установы адукацыі; 

вызначэнне прадмета, мэт і задач дзейнасці Установы адукацыі; 

прызначэнне на пасаду і вызваленне ад пасады кіраўніка Установы адукацыі, заключэнне, змяненне, спыненне працоўнага дагавора (кантракта) з кіраўніком Установы адукацыі па ўзгадненні з Упаўнаважаным органам; 

ажыццяўленне функцый кантролю за выкарыстаннем і захаванасцю маёмасці. 

Заснавальнік рэалізуе іншыя правы і абавязкі, устаноўленыя заканадаўствам і гэтым Статутам. 

100. Заснавальнік Установы адукацыі забяспечвае абнаўленне і развіццё матэрыяльна-тэхнічнай базы Установы адукацыі. 

101. Непасрэднае кіраўніцтва Установай адукацыі ажыццяўляе яго дырэктар, які прызначаецца на пасаду і вызваляецца ад пасады Заснавальнікам па ўзгадненні з Упаўнаважаным органам. 

102. Дырэктар Установы адукацыі:

дзейнічае ад імя ўстановы адукацыі без даверанасці і нясе адказнасць за вынікі яе дзейнасці; 

выдае загады, заключае дагаворы, выдае даверанасці, адкрывае рахункі ў банках у межах сваёй кампетэнцыі; 

арганізуе кіраванне вучэбнай, выхаваўчай, навукова-метадычнай працай супрацоўнікаў Установы адукацыі; 

кіруе працай па інтэграцыі Установы адукацыі ў міжнароднае адукацыйную і навуковую супольнасць; 

зацвярджае структуру i штатны расклад у межах устаноўленай колькасці і расходаў на ўтрыманне па ўзгадненні з Упаўнаважаным органам, Заснавальнікам; 

ажыццяўляе прыём і звальненне работнікаў, сцвярджае іх службовыя інструкцыі; 

рэалізуе іншыя паўнамоцтвы, устаноўленыя актамі заканадаўства і гэтым Статутам. 

103. Дырэктар Установы адукацыі ў дзейнасці па кіраванні Установай адукацыі узаемадзейнічае з органамі самакіравання Установы адукацыі. 

104. Асноўным органам самакіравання Установы адукацыі з'яўляецца савет Установы адукацыі, які ўзначальвае дырэктарам Установы адукацыі. Кампетэнцыя, склад і арганізацыя дзейнасці савета ўстановы адукацыі вызначаюцца Палажэннем аб савеце ўстановы адукацыі, якое зацвярджаецца Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь. 

105. Колькасны склад савета складае 8 чалавек і фармуецца ў наступнай прапорцыі: 25% - прадстаўнікі навучаюцца ўстановы адукацыі, іх законных прадстаўнікоў; 75% - прадстаўнікі кіраўнікоў структурных падраздзяленняў Установы адукацыі, педагагічных і іншых работнікаў установы адукацыі, мясцовых выканаўчых і распарадчых органаў, іншых дзяржаўных органаў, арганізацый - заказчыкаў кадраў, грамадскіх аб'яднанняў, іншых арганізацый. 

106. Прадстаўнікі навучаюцца, іх законных прадстаўнікоў абіраюцца адкрытым або тайным галасаваннем у групах, класах, навучальных групах, аб'яднаннях па інтарэсах, iншых аб'яднаннях якія навучаюцца ў парадку, вызначаным статутам Установы адукацыі. Прадстаўнікі кіраўнікоў структурных падраздзяленняў, педагагічных і іншых работнікаў установы адукацыі абіраюцца адкрытым або тайным галасаваннем у структурных падраздзяленнях ў парадку, вызначаным Статутам Установы адукацыі. 

Прадстаўнікі мясцовых выканаўчых і распарадчых органаў, іншых дзяржаўных органаў, арганізацый - заказчыкаў кадраў, грамадскіх аб'яднанняў, іншых арганізацый ўключаюцца ў склад савета на падставе прапаноў кіраўнікоў названых органаў і арганізацый. 

107. Непасрэднае кіраўніцтва дзейнасцю савета ажыццяўляе старшыня савета, якім з'яўляецца дырэктар Установы адукацыі. У перыяд яго адсутнасці абавязкі старшыні выконвае асоба, якая выконвае абавязкі дырэктара ўстановы адукацыі. 

108. Персанальны склад савета зацвярджаецца загадам дырэктара ўстановы адукацыі. 

109. Тэрмін паўнамоцтваў савета Установы адукацыі складае 2 гады. 

110. Ва Установе адукацыі ствараецца педагагічны савет, асноўнай задачай якога з'яўляецца вызначэнне шляхоў рэалізацыі абранага зместу адукацыі (вучэбных планаў, праграм, падручнікаў і іншае) і павышэння метадычнага ўзроўню педагагічных работнікаў. У склад педагагiчнага савета Установы адукацыі ўваходзяць усе педагагічныя работнікі Установы адукацыі. Дзейнасць педагагічнага савета ажыццяўляецца ў парадку, вызначаным Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь. 

111. Ва Установе адукацыі могуць стварацца іншыя органы самакіравання: апякунскі савет, бацькоўскі камітэт. Палажэння аб педагагічным савеце, апякунскай радзе, бацькоўскай камітэце Установы адукацыі зацверджаны Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь, могуць стварацца іншыя органы самакіравання, якія дзейнічаюць на падставе адпаведных палажэнняў, што зацвярджаюцца саветам Установы адукацыі. 

112. Усе органы самакіравання Установы адукацыі ствараюцца і ажыццяўляюць сваю дзейнасць у адпаведнасці з заканадаўствам, Статутам Установы адукацыі. 

113. Ва Установе адукацыі могуць стварацца педагагічныя і вучнёўскія арганізацыі, аб'яднанні і клубы, якія садзейнічаюць удасканаленні адукацыйнага працэсу. Іх дзейнасць ажыццяўляецца ў адпаведнасці са сваімі палажэннямі, якія не павінны супярэчыць дзеючаму заканадаўству і Статуту. 

114. Ва Установе адукацыі можа стварацца і функцыянаваць школьная бізнес-кампанія ў адпаведнасці са Статутам і Палажэннем аб школьнай бізнес-кампаніі ўстановы адукацыі, зацверджаным кіраўніком установы адукацыі і ўзгодненым з Упаўнаважаным органам, Заснавальнікам ўстановы адукацыі. 

Агульнае кіраўніцтва Школьнай кампаніяй ажыццяўляе яе педагог, які прызначаны загадам дырэктара ўстановы адукацыі. 

Іншыя кіруючыя пасады ў Школьнай кампаніі займаюць толькі навучэнцы. 

115. Склад Школьнай кампаніі зацвярджаецца загадам дырэктара ўстановы адукацыі. Навучэнец можа выйсці з яе складу на падставе заявы аднаго з законных прадстаўнікоў. Дырэктар установы адукацыі выдае загад аб выключэнні навучэнца са складу Школьнай кампаніі.

 Парадак працаўладкавання удзельнікаў Школьнай кампаніі вызначаны дырэктарам установы адукацыі па ўзгадненні з заснавальнікам установы адукацыі. 

116. Прававой асновай функцыянавання Школьнай кампаніі з'яўляецца:

Грамадзянскі кодэкс Рэспублікі Беларусь (артыкул 1 «Адносіны, якія рэгулююцца грамадзянскім заканадаўствам», артыкул 25 «Дзеяздольнасць непаўналетніх ва ўзросце ад чатырнаццаці да васемнаццаці гадоў»); 

Кодэкс Рэспублікі Беларусь аб адукацыі (артыкул 23 «Структура ўстановы адукацыі»). 

117. Абавязковымі ўмовамі стварэння Школьнай кампаніі з'яўляецца:

наяўнасць рашэння савета ўстановы адукацыі аб стварэнні Школьнай кампаніі; 

наяўнасць Палажэння аб Школьнай кампаніі, разгледжанага на пасяджэнні савета ўстановы адукацыі, зацверджанага дырэктарам установы адукацыі і ўзгодненага з Упаўнаважаным органам, Заснавальнікам установы адукацыі; 

наяўнасць бізнес-плана дзейнасці Школьнай кампаніі, распрацаванага пры непасрэдным удзеле кіраўніка Школьнай кампаніі, разгледжанага на пасяджэнні савета ўстановы адукацыі і зацверджанага загадам дырэктара ўстановы адукацыі; 

наяўнасць кіраўніка Школьнай кампаніі з мэтай выканання кантрольных функцый і аказання дапамогі яе ўдзельнікам. 

118. Спыненне дзейнасці Школьнай кампаніі ажыццяўляецца на падставе рашэння Савета школы па ўзгадненні з Упаўнаважаным органам, Заснавальнікам ўстановы адукацыі. 

ЧАСТКА 6

МАЁМАСЦЬ, ФІНАНСАВАННЕ І МАТЭРЫЯЛЬНА-ТЭХНІЧНАЯ БАЗА УСТАНОВЫ АДУКАЦЫІ

119. Маёмасць установы знаходзіцца ў камунальнай уласнасці Дзятлаўскага раёна, замацавана за ёй на праве аператыўнага кіравання і не можа быць аддадзена ў давернае кіраванне, іпатэку. 

120. Маёмасць Установы адукацыі складаюць асноўныя фонды і абаротныя сродкі, а таксама іншыя каштоўнасці, кошт якіх адлюстроўваецца ў балансе Установы адукацыі. 

121. Установа адукацыі ў адносінах замацаванай за ёй маёмасці ажыццяўляе ў межах, устаноўленых заканадаўствам і Уласнікам, у адпаведнасці з мэтамі дзейнасці, заданнямі Заснавальніка і прызначэннем маёмасці, правы валодання, карыстання і распараджэння ім. 

122. Установа адукацыі адчужаць ці іншым спосабам распараджаецца замацаванай за ёй маёмасцю; маёмасцю, набытай за кошт даходаў ад пазабюджэтнай дзейнасці, у парадку, устаноўленым заканадаўствам. 

123. Уласнік маёмасці, замацаванай за Установай адукацыі, мае права канфіскаваць залішняе, невыкарыстоўваемую альбо якое выкарыстоўваецца не па прызначэнні маёмасць і распарадзіцца ім па сваім меркаванні. 

124. Атрыманыя даходы ад пазабюджэтнай дзейнасці і маёмасць, набытую за гэты конт, паступае ў аператыўнае кіраванне Установы адукацыі, выкарыстоўваецца і ўлічваецца ім у парадку, устаноўленым заканадаўствам. 

125. Кантроль за выкарыстаннем па прызначэнні і захаванасцю маёмасці ажыццяўляецца Упаўнаважаным органам і упаўнаважанымі ў адпаведнасці з заканадаўствам дзяржаўнымі органамі Рэспублікі Беларусь. 

126. Фінансаванне ўстановы ажыццяўляецца за кошт сродкаў бюджэту, сродкаў, атрыманых ад пазабюджэтнай дзейнасці, бязвыплатнай (спонсарскай) дапамогі юрыдычных асоб, індывідуальных прадпрымальнікаў і іншых крыніц, не забароненых заканадаўствам. 

127. Фінансаванне Установы адукацыі ажыццяўляецца з улікам дзяржаўных мінімальных сацыяльных стандартаў у галіне адукацыі, рэалізацыі праграмы развіцця сістэмы адукацыі, праграмы развіцця агульнай сярэдняй і дашкольнай адукацыі. 

128. Ажыццяўленне Установы адукацыі пазабюджэтнай дзейнасці не цягне зніжэння яго фінансавання за кошт сродкаў рэспубліканскага і (або) мясцовых бюджэтаў. 

129. Аказанне платных паслуг у сферы адукацыі не можа ажыццяўляцца наўзамен ці ў рамках адукацыйнай дзейнасці, якая фінансуецца за кошт сродкаў рэспубліканскага і (або) мясцовых бюджэтаў, пагаршаць якасць прадастаўлення паслуг у сферы адукацыі, якія аказваюцца за кошт сродкаў рэспублiканскага i (або) мясцовых бюджэтаў. 

130. Сродкі, атрыманыя Установай адукацыі ад пазабюджэтнай дзейнасці, паступаюць у яго самастойнае распараджэнне і расходуюцца ў адпаведнасці з заканадаўствам і дадзеным Статутам. 

131. Матэрыяльна-тэхнічная база Установы адукацыі фарміруецца Заснавальнікам у адпаведнасці з патрабаваннямі, усталяванымі заканадаўствам. 

132. Матэрыяльна-тэхнiчную базу Установы адукацыі складаюць зямельны ўчастак, будынка, збудавання, абсталяванне i iншая маёмасць. 

133. Забараняюцца дзеянні (бяздзейнасць), якія прыводзяць да неабгрунтаванага скарачэння цi пагаршэння матэрыяльна-тэхнічнай базы Установы адукацыі. 

134. Заснавальнік Установы адукацыі забяспечвае абнаўленне і развіццё матэрыяльна-тэхнічнай базы Установы адукацыі. 

ЧАСТКА 7

ЎЛІК, СПРАВАЗДАЧНАСЦЬ І ПАРАДАК КАНТРОЛЮ ЗА ДЗЕЙНАСЦЮ УСТАНОВЫ АДУКАЦЫІ

135. Установа адукацыі ажыццяўляе аператыўны і бухгалтарскі ўлік вынікаў сваёй дзейнасці, прадстаўляе статыстычную і іншую справаздачнасць ва ўстаноўленым парадку, а таксама аператыўную інфармацыю аб выніках фінансава-гаспадарчай дзейнасці Заснавальніку, Упаўнаважанаму органу. 

136. За непрадстаўленне і (або) скажэнне справаздачнасці, парушэнне тэрмінаў яе прадстаўлення службовыя асобы Установы адукацыі нясуць устаноўленую заканадаўствам адказнасць. 

137. Кантроль за дзейнасцю Установы адукацыі ажыццяўляецца Заснавальнікам, Упаўнаважаным органам і іншымі ўпаўнаважанымі дзяржаўнымі органамі. 

Рэвізіі фінансава-гаспадарчай дзейнасці Установы адукацыі праводзяцца ў парадку, устаноўленым заканадаўствам. 

138. Дзяржаўныя органы, упаўнаважаныя ажыццяўляць кантроль за забеспячэннем якасці адукацыі, ажыццяўляюць дзейнасць па праверцы адпаведнасці адукацыі адукацыйнаму стандарту, вучэбна-праграмнай дакументацыі адукацыйных праграм, адукацыйнай дзейнасці патрабаванням заканадаўства. 

139. Установа адукацыі ажыццяўляе комплексны аналіз адукацыйнай дзейнасці, які ўключае самаправерку, самаацэнку адукацыйнай дзейнасці (самакантроль за забеспячэннем якасці адукацыі). 

Парадак і перыядычнасць правядзення самакантролю за забеспячэннем якасці адукацыі вызначаюцца дырэктарам Установы адукацыі. 

ЧАСТКА 8

МІЖНАРОДНАЯ ДЗЕЙНАСЦЬ УСТАНОВЫ АДУКАЦЫІ

140. Установа адукацыі можа ажыццяўляць міжнароднае супрацоўніцтва ў адпаведнасці з актамі заканадаўства на аснове міжнародных пагадненняў і дамоваў у галіне адукацыі. 

ЧАСТКА 9

РЭАРГАНІЗАЦЫЯ І ЛІКВІДАЦЫЯ УСТАНОВЫ АДУКАЦЫІ

141. Стварэнне, рэарганізацыя і ліквідацыя Установы адукацыі ажыццяўляюцца ў парадку, устаноўленым Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адукацыі, Палажэннем аб дзяржаўнай рэгістрацыі суб'ектаў гаспадарання, зацверджаным Дэкрэтам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 16 студзеня 2009 г. № 1 «Аб дзяржаўнай рэгістрацыі і ліквідацыі (спыненні дзейнасці) суб'ектаў гаспадарання» і іншымі актамі заканадаўства.

142. У выпадку спынення дзейнасці Установы адукацыі, анулявання, спынення дзеяння спецыяльнага дазволу (лiцэнзii) на адукацыйную дзейнасць Установы адукацыі (па яго адасобленым падраздзяленням, у адносінах да адной або некалькіх работ і (або) паслуг, якія складаюць адукацыйную дзейнасць) Заснавальнік, Упаўнаважаны орган прымае меры па пераводу навучэнцаў з іх згоды, згоды законных прадстаўнікоў непаўналетніх навучэнцаў у іншыя ўстановы адукацыі, якія рэалізуюць адпаведныя аб разовательные праграмы, у парадку, якi ўстанаўлiваецца Урадам Рэспублiкi Беларусь. 

ЧАСТКА 10

ПАРАДАК ЗАНЯСЕННІ ЗМЯНЕННЯЎ I (АБО) ДАПАЎНЕННЯЎ У СТАТУТ

143. Змены і (або) дапаўненні ў Статут ўносяцца ў парадку і на ўмовах, устаноўленых дзеючым заканадаўствам Рэспублікі Беларусь. 

144. Змены і (або) дапаўненні, што ўносяцца ў Статут Установы адукацыі, лічацца зарэгістраванымі з даты прастаўлення штампа на такіх зменах і (або) дапаўненнях і ўнясення запісу аб іх дзяржаўнай рэгістрацыі ў Адзіны дзяржаўны рэгістр юрыдычных асоб.

Комментарии:
Оставлять комментарии могут только авторизованные посетители.